André Bandell voor het laatst in zijn laboratorium
Tandprotheticus André Bandell met pensioen
,Heerenveen was voor mij puur toeval’
Door Herman de Haan
HEERENVEEN – Ruim 25 jaar is hij het boegbeeld geweest van de Tandprothetische Praktijk Bandell aan de Dracht in Heerenveen. Tandprotheticus André Bandell (65) is met pensioen. Afgelopen Dinsdag was zijn laatste officiële werkdag. Bandell kwam in 1972 naar Heerenveen. De komst van de tandprotheticus naar het Friese Haagje zou op puur toeval berusten;
,,Het maakte me niets waar ik de zaak zou vestigen. Een willekeurige speldenprik op de kaart bracht me naar Heerenveen.” Terugkijkend op de afgelopen jaren, is Bandell zeer tevreden over de toevallige speling van zijn lot. ,,Ik heb in de gemeente Heerenveen wel 20.000 mensen aan een gebitsprothese geholpen”, zegt hij.
André Bandell is geboren en getogen in Hoogeveen. Op z’n veertiende bewerkte hij voor het eerst de gipsen afgietsels met mesjes en polijstmachines in het tandtechnisch laboratorium van vader Piet; ,,Het was al vrij snel duidelijk dat ik geen studiebol was. Ik ging liever aan het werk. Mijn vader vond het mooi dat ik bij hem in de zaak wilde werken. Hij deed het goed en had behoefte aan extra personeel. Wel zag hij graag dat ik mijn diploma’s zou behalen.”
Drie jaar later moest de piepjonge Bandell zijn dienstplicht vervullen. ,,Mijn vader zei wel eens gekscherend dat het leger goed was voor mijn vorming. Daar heeft hij denk ik gelijk in gehad. Toen ik een jaar later uit dienst kwam, ben ik vertrokken naar Tilburg om het vak daar verder op te pakken in een productielaboratorium. Daar heb ik veel geleerd. Vooral het snelle handelen en het polijsten. Maar ook het opstellen en modelleren. Ik heb er twee jaar gewerkt voordat ik besloot om opnieuw mijn biezen te pakken.”
Nog maar net terug uit Tilburg, kon Bandell niet wachten om op zijn scooter te stappen en richting de Duitse grens te rijden. In de deelstaat Nedersaksen, op zo’n tachtig kilometer van Hoogeveen, vond de tandtechnicus onderdak in een laboratorium in de stad Lingen. ,,In Duitsland heb ik mijn vaardigheden flink kunnen verfijnen. Ik kreeg er de kans om alle voorkomende werkzaamheden uit te voeren op het gebied van de technieken die toen beschikbaar waren. Ik heb er ook mijn meesterschap gehaald.” Vijf jaar lang werkte Bandell in Lingen voordat hij zich in 1968 weer met zijn vader op de werkvloer herenigde.
Na al zijn omzwervingen in de jaren daarvoor, begon in 1972 Bandell’s ondernemersgeest dan toch echt uit te kristalliseren. ,,Ik wilde een eigen zaak. Waar?... Dat maakte me niet uit. Na de kaart van Nederland te hebben gepakt en met mijn ogen dicht een speldenprik te hebben gezet, kwam ik uit in Heerenveen”, lacht hij. Een ronde langs de lokale tandartsen wees uit dat er ook nog behoefte was naar de diensten van Bandell. ,,Mijn vrouw Marie en ik besloten een huis te huren aan de Scholeksterstraat. In dat huis, in een slaapkamer van drie bij drie, zijn we ons laboratorium gestart”, legt Bandell uit. De vraag naar gebitsprotheses in Heerenveen was zo groot dat de tandtechnicus halverwege de jaren ’70 moest uitwijken naar een groter bedrijfspand in Oranjewoud. Daar groeide het laboratorium uit tot een bedrijf met zes vaste werknemers. Uiteindelijk was de druk, die zijn opdrachtgevers uitoefenden, de reden dat Bandell besloot om in 1983 aan de Dracht zijn eigen tandprothetische praktijk te openen. Enkele maa nden later opende hij ook nog een praktijk in Drachten. ,,Die zaak heb ik vorig jaar oktober gesloten”, vult hij aan.
De laatste jaren zijn de werkzaamheden van Tandprothetische Praktijk Bandell behoorlijk verschoven. ,,Vooral de afgelopen vijf jaar. Waren het voorheen de reguliere kunstgebitten die we maakten, tegenwoordig zijn het vooral de zogenoemde klikgebitten. Kunstgebitten op implantaten. De implantaten worden gezet door Uijlenbroek en Partners Tandartsen in Joure. Tandartsen waar ik geruime tijd fijn mee heb samengewerkt en aan wie ik nu mijn praktijk heb toevertrouwd.”
Bandell kijkt met veel plezier terug op zijn werkzame leven in Heerenveen. ,,Ik heb hier altijd genoeg werk gehad. Werk dat ik overigens altijd plezierig met mijn vaste medewerkers Ada Bomhof en Hans Pijffers heb uitgevoerd. Het is jammer dat ik er mee moet stoppen, maar het is een keer mooi geweest. Ik kan me nu richten op mijn kinderen en kleinkinderen. Bovendien heb ik nog een grote hobby; het modelspoor. Vervelen hoeft dus niet. ”
