Alle Hans Van der Wal bespeelt het orgel al langer dan 50 jaar
,Voor mij is nu de druk van de ketel'
Organist geeft na 35 jaar het stokje over
Door Herman de Haan
HEERENVEEN – Organist Alle Hans van der Wal (69) uit Nieuwehorne had geen flauw idee wat hem zondag 30 maart te wachten stond na afloop van de kerkdienst in de Hervormde Kerk in zijn dorp; ,,Ik had al wel te kennen gegeven dat het mijn laatste officiële optreden op het kerkorgel zou zijn. Na afloop van de dienst moest ik van de dominee naar beneden komen. Mijn vrouw had van alles bekokstoofd.
Prachtig.” Van der Wal nam eind maart na 35 jaar afscheid als organist van de Hervormde Kerk in Nieuwehorne. Daarmee zette hij tevens na ruim vijftig jaar een punt achter zijn gehele loopbaan als organist.
Na de laatste noten te hebben gespeeld, kwam Alle Hans van der Wal op 30 maart vanachter zijn kerkorgel vandaan om plaats te nemen naast zijn vrouw voor in de kerk. Tot zijn verbazing zat de kerk helemaal vol. Voller dan normaal. ,,Allemaal familie, vrienden en kennissen waarvan ik niet gedacht had dat ze zouden komen. Een bijzondere ervaring.” Al tijdens de liturgische schikking, waarbij over zijn afscheid werd gesproken, kreeg Van der Wal een brok in zijn keel. Maar toen hij na afloop ook nog eens werd getrakteerd op een ontroerend optreden van zijn kleinkinderen, een indrukwekkend bloemstuk en een oorkonde, werd het hem toch echt te veel; ,,Ik raakte enorm geëmotioneerd” , zegt hij.
Muzikaal nest
Alle Hans van der Wal is opgegroeid in een ‘echt muzikaal nest’, zoals de organist zelf zegt. ,,Mijn vader en moeder waren beiden muzikaal. Mijn broers en zussen ook.” Het overgrote deel van het gezin was dan geregeld te vinden binnen de gelederen van het plaatselijke korps en het koor. ,,Daarbuiten bespeelden mijn zus en ik ook nog de mandoline en banjo. Muziek werd er bij ons met de paplepel ingegoten. Zo waren mijn ouders ook opgevoed”, vertelt hij. Maar, omdat Van der Wal als kind zwaar astmatisch was en daardoor maar moeilijk kon sporten, kreeg hij van zijn vader een klein traporgel om zich op uit te leven. Niet omdat hij spelen op het orgel zo ambieerde, maar omdat hij genoot van muziek maken en bij zijn neven en nichten vaak ook een orgel te vinden was. ,,Ik had ook pianoles kunnen volgen. Maar orgelles was praktisch. Op het orgel spelen kon bijna bij iedereen waar we op bezoek kwamen”, legt Van der Wal uit. Toch heeft hij altijd wel ontzag gehad voor het kerkorgel. ,,Het instrument heeft me altijd getrokken. Dat geluid, al die registers…fantastisch. Ik was vijftien toen ik voor de eerste keer mocht spelen op een echt kerkorgel. Mijn zus stond op de blaasbalgen te pompen omdat er nog geen elektriciteit was in de kerk. Daar had ze niet veel geduld voor”, lacht hij.
Passie
Een jaar later, op zijn zestiende, werd hij benaderd door de Evangelisatie Vereniging van Noordwolde om daar organist te worden. Het begin van een muzikale loopbaan die langer dan vijftig jaar zou duren. ,,Aanvankelijk was ik angstig om voor een groep mensen te spelen. Ik besloot om de knoop toch maar door te hakken. Vroeger of later zou het er toch wel van komen. Het orgel was inmiddels een grote passie van me geworden.”
Toen Van der Wal in 1973 gevraagd werd om vaste organist te worden bij de kerk in Nieuwehorne, speelde hij al bijna twintig jaar orgel. Eerst nog in Noordwolde en later, toen hij kwam wonen in Nieuwehorne, bij de ‘evangelisatie’ van Ouderhorne. De Kerkenraad wist dat hij graag speelde. ,,De toenmalige organist van de kerk in Nieuwehorne kampte met reuma en kon nog maar moeilijk spelen. Toen ik op een dag van school fietste (Van der Wal was 37 jaar onderwijzer aan de Wybrandyschool in Oudehorne) werd mij door een lid van de Kerkenraad gevraagd om te komen spelen in Nieuwehorne. Dat vond ik een hele eer. Ik heb niet lang hoeven nadenken over mijn toezegging.”
Van der Wal heeft in die 35 jaar altijd met veel plezier gespeeld in de kerk van Nieuwehorne; ,,De mensen waren me altijd dankbaar”. Toch is hij enigszins opgelucht dat hij nu, na al die jaren, besloten heeft om te stoppen. ,,De voorbereidingen, de verplichting…het werd me teveel. Misschien omdat ik hartpatiënt ben. misschien ook wel omdat ik ouder wordt. De druk is in ieder geval van de ketel. Daar ben ik blij om”, glimlacht hij.
Met het vertrek van Van der Wal hoeven Kerkgangers in Nieuwehorne in ieder geval niet bang te zijn dat hun zang niet meer wordt begeleid door orgelmuziek. Organist Geertje Nolles uit Bontebok zal de taak van Van der Wal overnemen. Bovendien staat Van der Wal op de reservelijst om de honneurs waar te nemen als Nolles ziek zou worden. Dat wil hij ook. ,,Echt stoppen met spelen kan ik niet. Zolang het maar geen verplichting meer is. Twee weken geleden moest ik nog invallen”, lacht hij.
